HAIR STORY

     ผมแต่ละเส้นงอกจากเดอร์มัลแปปิลลาไปเป็นเซลล์ที่เรียกว่าแมทริกซ์ (Matrix) ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อที่ผลิตเซลล์ผม เมื่อเซลล์นี้แบ่งตัวขึ้นมา ก็จะดันเซลล์เก่าขึ้นไปข้างบนจนอยู่เหนือผิวหนังเซลล์ผมที่ถูกผลักขึ้นมาเรื่อยๆจะค่อยๆตายขณะเดียวกันก็ผลิตสารเคอราติน (Keratin) พอกพูนขึ้นสารเคอราตินนี้จะเรียงตัวเป็นเส้นขนานแต่ละเส้นของเคอราตินจะถูกยึดติดกันด้วยพลังไดซัลไฟด์บอด์ (Disulfide Bond) เมื่อสารเคอราตินถูกผลักให้สูงขึ้นๆจะมีการเรียงตัวแบ่งออกเป็น 3 ชั้นชัดเจนขึ้น  ซึ่งชั้นแรกคือชั้นแกนกลางเรียกว่า เมดัลลา (Medulla) ชั้นถัดออกไปคือ คอร์เท็กซ์ (Cortex) ส่วนชั้นผิวนอกสุดเรียกว่า คิวติเคิล (Cuticle)



        
 ชั้นเมดัลลา (Medulla) มีเซลล์รูปร่างกลมๆระหว่างเซลล์มีช่องอากาศแทรกอยู่ทำให้ดูคล้ายฟองน้ำ   
 ชั้นคอร์เท็กซ์ (Cortex) มีเซลล์รูปร่างกระสวยซึ่งเป็นเซลล์ตายที่เต็มไปด้วยเคอราตินชั้นคอร์เท็กซ์นี้เป็นชั้นที่แสดงคุณลักษณะของเส้นผมไม่ว่าจะเป็นความอ่อนนุ่ม สีสัน และความอวบอ้วนหรือความผอมของผม
 ชั้นคิวติเคิล (Cuticle) ที่อยู่นอกสุดเป็นชั้นที่ประกอบด้วยเซลล์ตายทับซ้อนกัน 7 ชั้นแต่ละเซลล์เต็มไปด้วยเคอราตินใสๆส่วนคิวติเคิลนี้มีลักษณะคล้ายเกล็ดปลาผายออก(ซึ่งช่วยทำให้การดึงผมหลุดออกมาได้ยาก)เส้นผมส่วนที่โผล่พ้นผิวหนังขึ้นมามีแต่เซลล์ตาที่เต็มไปด้วยเคอราติน 


     คนเราจะมีเส้นผมโดยประมาณ คนละ 80,000-100,000 เส้น ผมคนเราไม่ได้งอกตลอดเวลา แต่มีวงจรการเจริญเติบโตของมันโดยเฉพาะ สามารถแบ่งได้เป็น 3 ระยะ สาเหตุต่างๆ ที่มีผลทำให้เกิดปัญหา ผมร่วง ผมบาง กรรมพันธุ์  


 เรื่องของกรรมพันธุ์ ส่วนใหญ่แล้วมักจะพบในเพศชายมากกว่าเพศหญิงฮอร์โมนแอนโดรเจน (androgen) ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศชายมีส่วนสำคัญที่ทำให้เส้นผมมีอายุสั้นกว่าปกติและเส้นผมที่เกิดใหม่มีขนาดเล็กและบางลงส่วนมากจะเป็นบริเวณกลางศีรษะและหน้าผากเริ่มสังเกตุได้เมื่ออายุ 20 ปีขึ้นไปและจะเห็นชัดมากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้นเรื่อยๆส่วนผู้หญิงมักจะเริ่มแสดงอาการหลังวัยหมดประจำเดือนที่จะเห็นเส้นผมบางลง

 โรคเชื้อราที่ศีรษะ

     พบได้บ่อยในเด็กแต่จะไม่ค่อยพบในผู้ใหญ่เกิดจากการติดเชื้อรา ซึ่งมักจะลุกลามจากบริเวณอื่นของร่างกายโรคนี้ทำให้ผมร่วงเป็นหย่อมๆคล้ายโรคผมร่วงหย่อมไม่ทราบสาเหตุแต่จะมีลักษณะขึ้นผื่นแดงคันและเป็นขุยหรือสะเก็ดนอกจากนี้มักจะพบร่องรอยของโรคเชื้อรา(กลาก)ที่มือ เท้า ลำตัวหรือในบริเวณร่มผ้าร่วมด้วย


 ผมร่วงเป็นหย่อม
     ที่แน่ชัดพบมากในวัยหนุ่มสาว พบน้อยในคนอายุเกิน 45ปีขึ้นไป ทั้งหญิงและชายมีโอกาสเป็นเท่าๆกันอาการที่พบคือผมแหว่งหายไปเป็นหย่อมๆ มีลักษณะกลมหรือรีขอบเขตชัดเจนตรงกลางไม่มีเส้นผมแต่จะเห็นรูขุมขนส่วนหนังศีรษะในบริเวณนั้นเป็นปกติไม่แดงไม่เจ็บไม่คันไม่เป็นสะเก็ดหรือเป็นขุยอาจพบมีเพียง 1-2 หย่อมหรืออาจมากกว่านี้

 เป็นโรคบางอย่างร่วมอยู่ด้วย หรือมีแผลเป็นที่หนังศีรษะ
    ผู้ป่วยที่เป็นโรคบางอย่าง เช่น โรคเอสเอลอี,โรคมะเร็ง,โรคทางต่อมไทรอยด์,โรคไทฟอยด์,โรคซิฟิลิส,โรคไต เป็นต้น  ก็อาจมีอาการ ผมร่วงผมบางร่วมกับอาการของโรคเหล่านี้เช่น เป็นไข้เรื้อรังปวดตามข้อมีผื่นปีกผีเสื้อขึ้นที่หน้าต่อมน้ำเหลืองโตเป็นต้น..แผลเป็นเช่นโดนน้ำร้อนลวก สารเคมีหรือ อื่นๆ

 การใช้ยาและการฉายรังสี
    ยาที่อาจทำให้เกิดอาการผมร่วงมีอยู่หลายชนิดเช่น ยารักษามะเร็ง,ยาป้องกันการแข็งตัวของเลือด(anticoagulants) เช่น เฮพาริน (Heparin),ยารักษาคอพอกเป็นพิษ,ยาคุมกำเนิด,คอลชิซีน,อัลโลพูรินอล (Allopurinol) ซึ่งใช้ป้องกันโรคเกาต์,แอมเฟตามีน(Amphetamine)เป็นต้น นอกจากนี้ การฉายรังสีในการรักษามะเร็งก็อาจทำให้ผมร่วงได้

 จากการถอนผม
     พบได้บ่อยในเด็กที่มีปัญหากดดันทางจิตใจด้วยสาเหตุต่างๆเช่น ปัญหาทางครอบครัว ปัญหาการเรียน เป็นต้น เด็กบางคนอาจถอนผมเล่นจนเป็นนิสัยโดยไม่มีปัญหาทางจิตใจก็ได้เรียกอาการนี้ว่า (Trichotillomania) ผู้ป่วยจะถอนผมตัวเองเล่นจนผมร่วงหรือผมแหว่งเด็กบางคนอาจถอนผมเฉพาะตอนก่อนนอนซึ่งจะพบมีเส้นผมตกอยู่ที่นอนบ่อยเส้นผมเหล่านี้จะไม่มีต่อมรากผมและหนังศีรษะบริเวณที่ผมร่วงจะไม่มีผื่นคันหรือเป็นขุยและจะพบเส้นผมที่เป็นรอยแผลเป็นที่หนังศีรษะ

 ผมร่วงเนื่องจากผมหยุดเจริญชั่วคราว
     ปกติเส้นผมของคนเราจะมีอายุนาน 2-6 ปี แล้วจะหยุดการเจริญงอกงามในแต่ละวันจึงมีเส้นผมประมาณ 10% ที่เสื่อมและหลุดร่วงไปแต่ในบางภาวะเส้นผมที่กำลังเจริญอาจหยุดการเจริญในทันทีทำให้มีเส้นผมหลุดร่วงเพิ่มจำนวนมากกว่าปกติสาเหตุที่ทำให้ผมหยุดการเจริญชั่วคราว ที่พบได้บ่อย มีดังนี้  
• ผู้หญิงหลังคลอดมักมีผมร่วงหลังคลอดประมาณ 3 เดือนเนื่องจากขณะคลอดเส้นผมบางส่วนเกิดหยุดการเจริญเติบโตในทันทีต่อมาอีก 2-3 เดือน ผมเหล่านี้ก็จะร่วงส่วนทารกแรกเกิดก็อาจมีอาการผมร่วงในระยะ 1-2 เดือนแรกแล้วจะค่อยๆมีผมงอกขึ้นใหม่     
• เป็นไข้สูง เช่น ไข้รากสาดน้อย ไข้หวัดใหญ่ ปอดอักเสบ เป็นต้น จะมีอาการผมร่วง  หลังเป็นไข้  ประมาณ 2-3 เดือน หรือเจ็บป่วยเรื้อรัง เช่น วัณโรค, เบาหวาน , โลหิตจาง,ขาดอาหาร เป็นต้น หรือได้รับการผ่าตัดใหญ่ตลอดจนการเสียเลือดรวมทั้งการบริจาคเลือดก็เป็นไปได้
• การใช้ยา เช่น ยาคุมกำเนิด, อัลโลพูรินอล, โพรพิลไทโอยูราซิล, เฮพาริน เป็นต้น
• ภาวะเครียดทางจิตใจ เช่น ตกใจ เสียใจ เศร้าใจ เป็นต้นผู้ป่วยจะมีอาการผมร่วงมากผิดปกติซึ่งมักจะมีอาการตามหลังสาเหตุเหล่านี้ประมาณ 2-3 เดือน และอาจจะเป็นอยู่นาน 2-6 เดือน ก็จะหายได้เองอย่างสมบูรณ์
• ผมร่วงตามธรรมชาติ เส้นผมของคนเรามีประมาณ 80,000-100,000 เส้น จะมีผมร่วงทุกวันเป็นปกติ 10-100 เส้น เพราะเส้นผมจะอยู่ในระยะหยุดเจริญเติบโต ประมาณ10%     
 
Credit : www.hair-3b.com ยงยุทธคลินิกเวชกรรม

Powered by MakeWebEasy.com